IN DE ZON KIJKEN

Recensies

VRT, 15 mei 2007
Leo De Haes

Anne Provoost voor volwassenen

In de zon kijken is het nieuwste boek van Anne Provoost (1964), het vierde in dertien jaar. Dat zegt wat over de zorg die zij aan haar boeken besteedt. Het is de eerste roman die ze voor een volwassen publiek geschreven heeft. Voor haar vorige werk kreeg ze, ook in het anderstalige buitenland, ruime belangstelling en waardering.

'Ik mag het huis niet in, ook al bloeden mijn benen.' Zo begint In de zon kijken.
Chloë Vanderweert heeft zich aan struikgewas bezeerd, maar dat is niets vergeleken bij de verontrustende aanwezigheid van volwassenen die haar, als zij thuiskomt, buiten “Mira” houden, het familiehuis aan de Australische kust.

Een bevriend paar neemt het kind mee naar het strand om de paarden te baden. De merrie van haar vader heeft eczeem en het water moet de jeuk wegnemen, want het dier is schichtig.
De lezer vermoedt, net als Chloë, dat het haar vader bij de terugkeer van de jacht heeft verwond. Thuis zit vader verlamd in een stoel. Verwijten en beschuldigingen blijven onuitgesproken. Tot hij plotseling sterft.
Samen met het pientere kind ontrafelt de lezer stukje bij beetje een familiedrama.

Vader dood, moeder wordt blind

Greg en Linda zijn Vlaamse immigranten die naar Australië trokken om te boeren.
In tegenstelling tot zijn rijk geworden broer is zijn onderneming maar een matig succes. Het stoken van de limoenjenever, waar Greg zo veel van verwachtte, ligt onrechtstreeks aan de basis van het dodelijke ongeluk.
Linda blijft alleen over met haar twee dochters, op de boerderij die “Mira” heet, maar zelf wordt ze ten gevolge van de verschroeiende Australische zon onherroepelijk blind.

Fotografie was de passie van haar leven, wat het allemaal nog pijnlijker maakt. Met stille wanhoop begint ze foto’s te maken: van het landschap, van haar kinderen, van haar dode man.

Ilana, de oudere dochter uit een eerste huwelijk, trekt naar haar vader in de stad. Chloë, haar jongere stiefzuster, blijft bij haar moeder, rouwt om vader en om haar, en is bang voor haar halfblinde zoekende ogen die niet in staat zijn huis en winning op orde te houden.

Sfeer en suggestie komen eerst

Anne Provoost heeft met fijngevoelige inleving een kind getekend dat met dood en blindheid van haar naaste geliefden wordt geconfronteerd, en zich daardoor van haar ouders moet losmaken.
Het angstige, nu wegdromende dan lucide bewustzijn van het kind wordt treffend onder woorden gebracht. De beeldspraak van Anne Provoost is subtiel, doordacht en vaak verrassend. Haar opmerkingsgave en observatievermogen zijn bijzonder.
De fauna en flora van het dunbevolkte Australische kustgebied met zijn rotsen en kreken, gombomen en distels, kaketoe’s en wombats zijn een sympathiek decor voor de angstige eenzaamheid van Linda en de verwarde gevoelens van Chloë.
Dat Linda bezorgd naar Europa belt om nieuws over terroristische aanslagen te vernemen, lijkt een wat overbodige en onuitgewerkte verruiming van het verhaal.
Sfeer en suggestie gaan steeds verklaring en verhaal vooraf, zonder gewilde duisterheid maar omdat het Anne Provoost om de suggestie gaat, de kennis van de zintuigen, de verzwegen waarheden, de poëzie.

Romans: In de zon kijken | De arkvaarders | De roos en het zwijn | Vallen | Mijn tante is een grindewal