‘Een date met een dichter valt nooit tegen. Dat zijn schatjes’

De Morgen, 18 januari 2025

Lees dit artikel op de website van De Morgen

Dirk Leyman en Stefaan Temmerman portretteren een fervente lezer tussen z’n boeken. Deze week: auteur Anne Provoost (60) in Borgerhout. Recent verscheen haar dichtbundel Decem.

‘Hier bevinden zich immens veel boeken, ze zijn cruciaal in dit huis. Maar er staat wel geen enkel boek op het gelijkvloers. Toen we deze woning in Borgerhout kochten, hadden mijn man (Manu Claeys, red.) en ik een vrij museale visie op een bibliotheek. Boeken mochten niet in contact komen met eten en vocht, met de plek waar je kookt of leeft. Daarom stopten we ze in aparte kamers boven en namen we een vriend-schrijnwerker onder de arm.

“Soms denk ik weleens aan het brandgevaar. Want we bewaren ook veel knipsels. Dat heeft te maken met Manu’s werk als activist voor StRaten-Generaal. Bij elk boek dat er binnenkomt, moet er nu weer een buiten, heb ik me heilig voorgenomen.

“Een eigen bibliotheek is iets intiems. Mijn werkkamer groeide stilaan uit tot een wunderkammer, een bonbonnière, chaotisch en vol zelfvergaarde rommel. Engelstalig, non-fictie en Nederlands zijn goed vertegenwoordigd. Maar over sommige onderdelen schaam ik me weleens. Er zijn boeken vol wansmaak bij waar ik niet dood mee gevonden wil worden. (lacht)

“Met woorden ben je niks als ze niet in een verband staan. En dat verband is een boek. Dat ingedikte van een echte roman, waar een uitgever en redactie over zijn gegaan, maken boeken uniek en relevant. Iets ultiem menselijks. Maar wat zijn ze nog waard? Laatst stond er een vuilniscontainer op straat boordevol oude boeken. Niemand keek ernaar om. En toch. NAVO-baas Rutte zegt dat we ons maar beter preppen op WO III. Welnu, als we moeten schuilen, mogen mijn buren hier een overlevingspakket boeken komen halen.

“Als lezer ben ik altijd in de eerste plaats een schrijver. Ik kijk graag hoe andere auteurs het aanpakken. Alleen dwazen laten zich niet beïnvloeden, toch? Zo zocht ik een uitweg voor het gestamp in mijn hoofd rond migratie. Daar is mijn dichtbundel Decem uit voortgevloeid, ik noem ze ‘ongelegenheidsgedichten’, vanuit het standpunt van een bootvluchteling en de fasen van de rouw over wat hij achterliet. Het is epische poëzie, met elementen van een kort verhaal.

“Ter voorbereiding heb ik veel gehad aan het boek van Hein de Haas, Hoe migratie echt werkt. De Haas roept fictieschrijvers op zich meer in te zetten om het asielthema onder de aandacht te brengen.

“Omdat ik in diverse poëziejury’s zit, wil ik liever geen dichtersnamen noemen. Lezen is een rendez-vous met een schrijver. Maar ik kan je verzekeren: een date met een dichter valt nooit tegen, dat zijn schatjes. Ik ga nooit op zoek naar troost in poëzie, maar wél hoe ik troost zou kunnen geven in teksten door andere schrijvers te lezen. Boeken zijn voor mij sowieso dromen van andere levens.

“Omdat ik zelf bezig ben met een boek rond mijn grootmoeder in WO I, was ik razend benieuwd naar De herinnerde soldaat van Anjet Daanje. Heel herkenbaar, heel sterk. Haar doorbraak is een triomf, zeker omdat ze geen compromissen sluit inzake media-aandacht.

“Of ik veel herlees? Ja, Nobelprijs-winnaars zoals Alice Munro – ondanks wat er nu over haar uitlekte (Munro’s dochter liet afgelopen zomer weten dat ze misbruikt werd door haar stiefvader, en Munro zelf zou dat geweten hebben, red.) – en Toni Morrison. Een voorname plaats neemt voor mij ook Annie Proulx in, de schrijfster van The Shipping News. Ze demodeert nooit.”